Meltdown, shutdown i autistic burnout nie są „zachowaniami problemowymi”.
To reakcje układu nerwowego na przeciążenie.
Współczesne podejścia (m.in. oparte na teorii poliwagalnej teoria poliwagalna i badaniach nad stresem) pokazują, że gdy mózg uzna sytuację za zbyt trudną, automatycznie przełącza się w tryby przetrwania — bez udziału świadomej decyzji.
Czytaj dalej Meltdown, shutdown i autistic burnoutWokół ekranów narosło sporo emocji. Z jednej strony słyszymy, że „niszczą mózg”, z drugiej — że „to po prostu nowe narzędzie”. Badania z ostatnich lat pokazują coś bardziej zniuansowanego: to nie sam ekran jest problemem, ale sposób, w jaki wchodzi on w rozwój dziecka — szczególnie w obszarze uwagi, snu i regulacji emocji.
Czytaj dalej Ekrany, social media i rozwój dzieckaW ostatnich latach badania populacyjne zaczęły pokazywać zjawisko, które wielu ludzi intuicyjnie obserwuje w swoim otoczeniu: osoby z ADHD, autyzmem (ASD) lub innymi formami neuroróżnorodności częściej niż przypadkowo tworzą związki z partnerami o podobnym profilu. Nie jest to wyłącznie kwestia środowiska, mody ani „internetowych baniek”. Coraz więcej danych wskazuje, że stoi za tym splot mechanizmów biologicznych, psychologicznych i społecznych.
Czytaj dalej Dlaczego osoby neuroatypowe tak często tworzą pary między sobą?Większość rodziców reaguje na kłamstwo dziecka napięciem, złością albo rozczarowaniem. Pojawia się myśl: „Skoro kłamie, to znaczy, że robi coś złego” albo „Nie mogę mu ufać”. Tymczasem badania psychologiczne pokazują coś znacznie bardziej złożonego: kłamstwo dziecka rzadko dotyczy wyłącznie prawdy i fałszu. Częściej dotyczy bezpieczeństwa, relacji i sposobu radzenia sobie z trudnymi emocjami.
Aby skłamać, dziecko musi posiadać określone zdolności poznawcze: rozumieć, że inni ludzie mają własne myśli, przewidywać reakcję dorosłego, powstrzymać impuls powiedzenia prawdy i utrzymać spójną wersję wydarzeń. Z perspektywy rozwojowej oznacza to jedno: kłamstwo pojawia się wtedy, gdy dziecko intensywnie rozwija się poznawczo i społecznie.
To paradoks, który bywa dla rodziców trudny do przyjęcia — ale zdolność do kłamstwa nie jest dowodem „zepsucia”, tylko sygnałem, że dziecko uczy się złożonego świata relacji.
Czytaj dalej Gdy dziecko kłamie — co tak naprawdę próbuje nam powiedzieć?Uzależnienie od gier komputerowych i internetu u dzieci i młodzieży nie pojawia się nagle ani bez ostrzeżenia. Badania nad Internet Gaming Disorder (IGD) pokazują, że jest to proces, w którym stopniowo dochodzi do zawężania funkcjonowania dziecka do świata cyfrowego.
Czytaj dalej Uzależnienie od gier i internetu u dzieci i młodzieżyZaznacz odpowiedź i przejdź dalej:
0 – nie dotyczy 1 – czasami 2 – często 3 – bardzo często
Czy dzieci naprawdę uszczęśliwiają drogie zabawki, nowoczesne gadżety, najmodniejsze ubrania i egzotyczne wyjazdy? W świecie, w którym łatwo mierzyć miłość ilością prezentów, coraz częściej umyka to, co dla dziecka jest najważniejsze i najbardziej fundamentalne: bliskość, uwaga i obecność rodzica.
Czytaj dalej Czego naprawdę potrzebują dzieci? O obecności, która daje poczucie, że jestem ważnyRelacje bliskie i styl przywiązania to fundament naszego funkcjonowania społecznego i regulacji emocji — zarówno w dzieciństwie, jak i w dorosłości. Teorie przywiązania Johna Bowlby’ego i Mary Ainsworth pokazują, że jakość wczesnej relacji z opiekunem kształtuje wewnętrzne modele relacji i wpływa na późniejsze funkcjonowanie w związkach i sytuacjach stresowych. W przypadku neuroatypowości, takiej jak autyzm (ASD) i ADHD, relacja między przywiązaniem a doświadczeniem społecznym jest bardziej złożona, ale stopniowo badania odsłaniają ważne zależności.
Czytaj dalej Przywiązanie a neuroatypowość (ASD i ADHD)
Rodzicielstwo dziecka neuroatypowego wymaga uważności na wielu poziomach.
Nie tylko na zachowanie, emocje czy potrzeby sensoryczne, ale także na słowa, które do dziecka kierujemy. Dla dzieci w spektrum autyzmu czy z ADHD słowa dorosłych często mają większą wagę, są odbierane dosłownie, głęboko i zapamiętywane na długo.
To, co mówimy, może regulować.
Ale może też przeciążać, zawstydzać i zwiększać napięcie.
W ostatnich latach diagnoza zaburzeń opozycyjno-buntowniczych (ODD) stała się wyjątkowo częsta, szczególnie u dzieci i nastolatków ze spektrum autyzmu oraz ADHD.
Jednak coraz więcej specjalistów zaczyna podkreślać, że ODD nie jest autonomicznym „zaburzeniem osobowości dziecka”, ale zbiorem objawów, które powstają na skutek przeciążenia, cierpienia, braku wsparcia i chronicznego stresu.
Czytaj dalej Zaburzenia opozycyjno-buntownicze: gdy zachowanie dziecka jest wołaniem o pomoc, a nie „buntem dla buntu”
